Duyuruyu Kapat
Facebook Gözat
Twitter Gözat

Tork Konverter Nedir? Nasıl Çalışır? Ne İşe Yarar?

Konu, 'Otomotiv Genel Bilgiler' kısmında ezmocesteri tarafından paylaşıldı.

  1. ezmocesteri

    ezmocesteri Moderatör

    Araç Markası:
    2013 - Mazda 3 Dizel
    Araç Renk ve Tip:
    Beyaz Sedan İmp.
    tork-konvertor-nedir-ne-ise-yarar-nasil-calisir-696x464.jpg


    Ülkemizdeki arabaların büyük bir çoğunluğu manuel (düz) vites olduğundan, çoğumuz tork konverter hakkında çok az bilgiye sahibiz. Çünkü bu sistem, yalnızca otomatik arabalarda kullanılır. Oysa araştırmalar gösteriyor ki, ülkemizde otomatik vitesli araba kullanımı gittikçe artmaktadır.

    Otomatik vites teknolojisi son yıllarda gösterdiği gelişme sayesinde, sürücülere oldukça keyifli ve konforlu yolculuklar yapma imkanı sağlamaktadır.

    Bu artış, otomatik vitesli araçlar konusunda ve dolayısıyla tork konverter hakkında daha fazla bilgiye sahip olmamızı gerekli kılıyor.

    Tork konverter vantilatör pervanesine benzer dairesel kapaklar ve onların ortasında stator denilen küçük bir pervane ile konumlandırılmıştır. Aracın motoru çalıştığı sürece tork konverteri dönme hareketini her koşulda sürdürmektedir. Otomatik vitesli araçlarda dur – kalk yapılan durumlarda daha fazla yakıt harcanmasının sebebi budur.

    tork-konvertor-ne-demek.jpg

    Tork konverter, otomatik vitese sahip arabalarda kullanılan bir sistemdir. Çünkü düz vitesli arabalarda vites değişebilmeniz için öncelikle debriyaj pedalına basmanız ve bu sayede motoru boşa almanız gerekir. Bu işlemin sonunda vitesi değiştirirsiniz. Oysa otomatik vitesli arabalarda, debriyaj sistemi bulunmaz. Onlarda, tork konverter kullanılır.

    tork-konvertorun-sekli-nasildir.jpg

    Tork konverterinde, tıpkı pervaneleri anımsatan kapaklar bulunur. Bu kapakların ortasına da, onlardan daha küçük boyutta başka bir pervane daha yerleştirilmiştir. Bu küçük pervaneye Stator adı verilir.

    tork-konvertor-kac-kisimdan-olusur.jpg

    Tork Konverter, 4 kısımdan oluşur.
    1. Türbin,
    2. Stator,
    3. Pompa,
    4. Şanzıman Sıvısı (Transmission Fluid)
    tork-konvertor-nasil-calisir.jpg

    Yukarıda bahsettiğimiz kapakların içinde şanzıman sıvısı vardır. Eğer araba çalışıyorsa, sıvılar şanzıman dişlileriyle bağlantısı bulunan türbine çarpar. Bunun amacı, gücü tork haline çevirerek şanzıman dişlilerine ulaştırmaktır.

    Eğer düz yolda gidiyorsak ve aracımız manuel (düz) vites ise, kırmızı ışıkta durduğumuzda motoru boşa aldıktan sonra frene basmamız gerekmez. Fakat unutmayalım, aynı özellik otomatik viteslerde geçerli değildir. Düz yolda dahi olsanız, frene az da olsa basılı durmanız gerekir.

    Eğer siz “D” vitesindeyseniz, ayağınız gaza basmasa bile, aracınız hala yavaşça ilerlemeye devam eder. Çünkü, Tork konverteri, gücünün bir kısmını daima kesintisiz olarak iletir. Bunu kesecek bir sistem henüz kullanılmamaktadır.

    Eğer vitesi “N” ye alırsanız – ki “N” vites, otomatik araçlarda boş vites demektir – pompa ve türbin boş bir şekilde dönmeye başlar. Bu boş dönme sebebiyle, şanzımana güç gönderilemez. Otomatik vitesli araçlarda, motor çalıştığı müddetçe Tork konverteri daima dönmeye devam eder. İşte bu yüzden otomatik vitesli araçlar, düz (manuel) vitesli araçlara göre daha fazla yakıt harcar.

    tork-konvertorunu-olusturan-kisimlarin-bu-sistemin-calismasinda-ne-tur-bir-etkisi-vardir.jpg

    Daha önceden belirttiğimiz gibi, Tork Konverteri 4 kısımdan oluşur. Pompanın dönme amaçlarından biri de, bu dönüş sayesinde bir vakum oluşturmaktır. Bu vakumun etkisiyle; şanzıman sıvısını, orta yarıklardan içeri sokacaktır. Şanzıman sıvısını yarıklara doğru yönlendiren parça ise pompa kanatlarıdır.

    Bu vakumların etkisiyle kendi etrafında sertçe dönen şanzıman sıvıları, türbinin kanatçıklarına çarpar ve onların da dönmesini sağlar. Yalnız burada şuna çok dikkat edelim: Bu kısımda yer alan kapakçıklar, türbinin tersi yönünde yerleştirilmiştir. Çünkü şanzıman sıvısı bu kanatçıklara çarptığında onların ters yönde dönmesini sağlar. Eğer düz yerleştirilmiş olsalardı, ters yönde çalışacaklar ve işe yaramayacaklardı. İşte bu sebeple, ters yönde yerleştirilmiş olan kanatçıklar, ters yönde dönmeleri sonucunda, aslında Tork Konverteri sistemi için doğru bir yönde dönüş sergilemiş olurlar. Matematikte, eksi ile eksinin çarpımının artı olması gibi bir şeydir bu. Aksi takdirde, sıvının bu türbinlerin içinden çıkabilmesine imkan yoktur.

    tork-konvertorlerinde-bulunan-stator-nedir-ve-ne-ise-yarar.jpg

    Stator dediğimiz parça, türbin ile pompanın arasında bulunmaktadır. Bunun görevi, türbinden iletilen sıvının tekrar pompaya gitmesini sağlamaktır. Böylece, torkun artırılmasına çok büyük katkı sunar.

    otomatik-vitesli-araclarda-stator-ile-yakit-tasarrufu-arasinda-nasil-bir-baglanti-vardir.jpg

    Otomatik vitesli araçların yakıt tasarrufu sağlaması amacıyla, son zamanlarda üretilen modellerde stator dediğimiz parçanın tamamen devreden çıkartılarak, sıvının türbinden pompaya direkt, aracısız bir şekilde gitmesi sağlanıyor. Eski model otomatik vitesli araçlarda, son viteste gidildiğinde, stator otomatikman devreden çıkıyordu. Ve bazı üst sınıf araçlarda da, bütün viteslerde eğer sabit hızla gidiliyorsa, stator yine otomatikmen devreden çıkıyor ve yakıt tasarrufu sağlıyordu.

    Şimdi ise, ister üst model olsun ister orta model; ister son viteste olsun ister her viteste; ister sabit hızda olsun ister değişken hızda; her halükarda statorsuz bir tork konverterini kullanabilmek için, mühendisler proje üretmeye devam etmektedir.
    Konuyla ilgili video:

     
    Son düzenleme yönetici tarafından yapıldı: 19 Ağustos 2016
  2. domestos

    domestos (Veli Azak) Yetkili Kişi

    Araç Markası:
    Mazda 626 GF 1998 AT
    Araç Renk ve Tip:
    Beyaz-Sedan
    Büyük bir eksiği kapatan konu olmuş teşekkürler Bülent. :)
     
    ezmocesteri bunu beğendi.
  3. incirinaltı

    incirinaltı Aktif

    Araç Markası:
    2014 Mazda3 Powersense
    Araç Renk ve Tip:
    Kırmızı-Sedan
    Tek öğrendiğim şey otomatik vitesin neden fazla yaktığı,olsun o da yeter :D
     
    grafff ve ezmocesteri bunu beğendi.
  4. Oğuzhan

    Oğuzhan Administrator Yetkili Kişi

    Araç Markası:
    99 Astina GT 1.8 Sport
    Araç Renk ve Tip:
    Şampanya-Gümüş H
    Teşekkürler Bülent abi konunun anlaşılır olması için video ekledim ;)
     
    ezmocesteri bunu beğendi.
  5. grafff

    grafff Aktif

    Araç Markası:
    2006 - Mazda 3
    Araç Renk ve Tip:
    Bakır Kırmızı
    Bülent eline sağlık.
     
    ezmocesteri bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş